COVID-19-ի ստեղծում, պահպանակներ ՀԱՄԱՍ-ին, միլիոնավոր դոլարներ աստղերին՝ Ուկրաինա գնալու համար․ կեղծ լուրեր՝ USAID-ի մասին

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը 2025 թվականի հունվարին ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության (USAID) ծրագրերը 90 օրով դադարեցնելու հրաման  ստորագրեց՝ դրանց արդյունավետությունն ու երկրի` արտաքին քաղաքականությանը համապատասխանությունը վերանայելու նպատակով։ 

Թրամփի վերոհիշյալ հրամանագրին նախորդող և հաջորդող շրջանում ակտիվորեն շրջանառվում էին USAID-ին վերագրվող չարաշահումների վերաբերյալ պնդումներ, որոնք հայտնվել էին նաև հայաստանյան տեղեկատվական տիրույթում։ 

Կարճ ժամանակ անց, սակայն, այդպիսի բազմաթիվ մեղադրանքներ հերքվել են կամ այդպես էլ չեն հիմնավորվել ապացույցներով։  

«Փաստերի ստուգման հարթակն» ամփոփել է այդ տեղեկությունները։ 

USAID-ը $50 մլն-ի պահպանակ չի մատակարարել պաղեստինյան ՀԱՄԱՍ-ին 

Թրամփը հայտարարել էր, որ արգելափակել է իբրև թե «Գազա՝ պաղեստինյան ՀԱՄԱՍ շարժմանը $50 մլն-ի պահպանակների մատակարարման ծրագիրը»։ 

Օրեր անց, Թրամփը պնդեց, թե ԱՄՆ-ում ահաբեկչական հայտարարված պաղեստինյան կազմակերպությանը մատակարարվել է $100 մլն-ի պահպանակ։ Սակայն շաբաթներ անց Սպիտակ տանն ասուլիսի ընթացքում ԱՄՆ կառավարության արդյունավետության դեպարտամենտի ղեկավար Իլոն Մասկը ստիպված եղավ ընդունել, որ պաղեստինյան Գազան շփոթել է աֆրիկյան Մոզամբիկի համանուն Գազա շրջանի հետ։ 

Աֆրիկյան այս բնակավայր նման մեծ քանակությամբ պահպանակների մատակարարումն իրականացվում է ՄԻԱՎ-ի կանխարգելմանն ու տարածմանն ուղղված ծրագրի շրջանակում։ 

«Դե, որոշ բաներ, որ ես հայտարարում եմ, կարող են սխալ լինել․․․»,- լրագրողի դիտարկմանն ի պատասխան ասել է Մասկը։ 

Աստղերի՝ Ուկրաինա ուղևորությունը ֆինանսավորելու մասին տեսանյութը կեղծ է 

Սոցիալական մեդիայի ամերիկյան և ռուսաստանյան տիրույթում տարածվել է պնդումը, թե USAID-ը ֆինանսավորել է հոլիվուդյան աստղերի ուղևորությունը Ուկրաինա՝ ռուսական ներխուժումից հետո։ 

Ուկրաինա այցելած հոլիվուդյան աստղերի վերաբերյալ տեսանյութը տարածել են սոցիալական մեդիայի տարբեր էջեր՝ պնդելով, թե այն պատրաստել է ամերիկյան E! News-ը։ Սակայն լրատվամիջոցը հերքել է՝ նման տեսանյութ չի հեռարձակել, ինչպես նաև  նման տեղեկությունների չի տիրապետում։ 

Փաստացի, կեղծ տեսանյութում չկան փաստեր ու ապացույցներ, որ USAID-ը ֆինանսավորել է Ուկրաինա աստղերի ուղևորությունը։ 

Տեղեկությունը հասցրել են հերքել նաև պատերազմի ընթացքում Ուկրաինա այցելած մի շարք աստղեր, օրինակ՝ դերասան Բեն Սթիլերը, Շոն Փենը։ 

Ծանր մեղադրանքներ՝ առանց թեթև ապացույցների

Մասկը X-ի իր էջում մեղադրել է USAID-ը կենսաբանական զենքի մշակումը ֆինանսավորելու համար։ 

«Գիտե՞ք, որ USAID-ը, ձեր հարկային հատկացումները օգտագործելով, ֆինանսավորել է կենսաբանական զենքի, ներառյալ COVID-19-ի մշակումը, որը սպանել է միլիոնավոր մարդկանց»,- գրել է նա X-ում:

Did you know that USAID, using YOUR tax dollars, funded bioweapon research, including COVID-19, that killed millions of people? https://t.co/YVwyKA7ifs

— Elon Musk (@elonmusk) February 2, 2025

Սակայն ո՛չ Մասկը, ո՛չ էլ որևէ այլ արժանահավատ աղբյուր ծանրակշիռ ապացույցներ չեն հրապարակել այս պնդման համար։ 

Հատկանշական է նաև, որ ԱՄՆ կենտրոնական հետախուզական ծառայությունը եզրահանգել է վարկածին, որ COVID-19 համաճարակը սկսվել է Չինաստանի Ուհան քաղաքի լաբորատորիայից՝ վիրուսի արտահոսքի հետևանքով: 

Նանե Մանասյան