ՌԴ-ն բազմիցս նպատակաուղղված հարձակվել է Ուկրաինայի էներգետիկ համակարգի վրա․ Լավրովի պնդումը կեղծ է

ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը երեկ՝ փետրվարի 18-ին, ամփոփելով ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի հետ Էր Ռիադում կայացած բանակցությունները, հայտարարել է, թե ամերիկյան կողմն առաջարկել է առկախել Ուկրաինայի էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա հարձակումները։ 

Լավրովը պնդել է, թե «ՌԴ-ն երբեք Ուկրաինայի էներգետիկ համակարգը վնասելու խնդիր իր առջև չի դրել»։ 

Մինչդեռ, 2022 թվականի փետրվարից՝ Ուկրաինա ներխուժումից ի վեր, ՌԴ զինված ուժերը պարբերաբար նպատակաուղղված թիրախավորել են երկրի էներգետիկ ենթակառուցվածքները։ 

«Փաստերի ստուգման հարթակն» ուսումնասիրել է ռուս-ուկրաինական պատերազմի առանձին դրվագներ և ներկայացնում է ռուսական կողմից մի քանի լայնածավալ հարձակման դեպքերը։ 

Այսպես, 2024 թ․ ապրիլին ՌԴ-ն թիրախավորել էր Կիևի էլեկտրական էներգիայի սնուցման 50%-ն ապահովող «Տրիպիլսկա» ՋԷԿ-ը։ Ապրիլին, ռուսական կողմը թիրախավորել էր նաև պետական Centrenergo ընկերության երեք խոշոր միավորները՝ ամբողջությամբ ոչնչացնելով դրանք։ 

Հարձակման ընթացքում մեծ վնաս էր հասցվել DTEK ընկերության օբյեկտներին՝ Բուրշտին, Դոբրովին և Լադիժին կոչվող էլեկտրակայաններին, ինչի հետևանքով ընկերությունը հայտարարեց, որ կորցրել է հոսանքի արտադրության մոտ 80%-ն ապահովող ենթակառուցվածքները։ DTEK–ը, նկատենք, Ուկրաինայի խոշորագույն մասնավոր էներգետիկ ընկերություն է։ DTEK-ի վերահսկողության տակ է գտնվում ածխի արտադրության մինչև 90%-ը և երկրի ջերմային արտադրության մինչև 80%-ը։ Այն հիմնադրվել է 2005 թվականին։

2024 թ․ օգոստոսին Ռուսաստանն ավելի քան 200 հրթիռ և անօդաչու թռչող սարք էր արձակել Ուկրաինայի ուղղությամբ: Այդ՝ ամենամեծ օդային հարձակումներից մեկի հիմնական թիրախներն Ուկրաինայի էներգետիկ ենթակառուցվածքներն էին։ Մոտ 8 միլիոն տնային տնտեսություն առանց նախազգուշացման հոսանքազրկվել էր: 

Նման լայնամասշտաբ հարձակում ՌԴ-ն նախաձեռնել էր նաև 2024 թվականի ձմեռնամուտին, երբ Ուկրաինան փորձում էր պահեստավորել բնական գազի ու էլէներիգիայի պաշարները՝ ձմռանը տնտեսություններն առանց ջեռուցման չթողնելու նպատակով։ 

2022-2023 թվականներին ՌԴ զինված ուժերն օկուպացրել են Ուկրաինայի էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն ապահովող ռազմավարական օբյեկտների ուղիղ կեսը, այդ թվում՝ Զապորոժիայի ատոմակայանը։ 

Նույն շրջանում ռուսական ուժերը գրավել են կամ թիրախավորել են Ուկրաինայի բազմաթիվ հիդրոէլեկտարակայաններ։ 

2022 թվականին ռուսական կողմը լայնամասշտաբ կիբերհարձակում էր նախաձեռնել Ուկրաինայի էներգետիկ համակարգի վրա, ինչի հետևանքով որոշ ենթակառուցվածքների աշխատանքը խափանվել էր։

Նշենք, որ FIP.am-ն ամփոփել է նման հարձակումների մի մասը միայն։ 

ՌԴ-ի պարբերական և նպատակաուղղված հարձակումների հետևանքով 2024-2025 թվականների ձմեռը Ուկրաինան մտել է էներգետիկ պաշարների հսկայական պակասուրդով։ Գազի պահեստավորման ցածր մակարդակը և առանց այն էլ փխրուն էլեկտրական ցանցը ձմռանն ամբողջ երկրում երկարատև անջատումների պատճառ են դարձել։ 

Փաստացի, Լավրովի պնդումը, թե ՌԴ-ն երբեք խնդիր չի դրել շարքից հանել Ուկրաինայի էներգետիկ ենթակառուցվածքները, չի հաստատվում այդ երկրի զինված ուժերի գործողություններով․  թիրախային,  լայնամասշտաբ և պարբերական հարձակումները հակառակի մասին են վկայում։ 

Նանե Մանասյան