Կոռուպցիայի մակարդակը նախ բարելավվել, ապա հետընթաց է գրանցել․ Վարչապետի պնդման հետքերով

«Համակարգային կոռուպցիան հաղթահարվել է անդառնալիորեն։ Հայաստանում կոռուպցիան երբեք ավելի ցածր մակարդակ չի ունեցել, քան մեր կառավարման տարիներին»,– «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 7-րդ համագումարի ընթացքում ունեցած ելույթում հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

«Փաստերի ստուգման հարթակն» ուսումնասիրել է Հայաստանում կոռուպցիայի մակարդակի  ցուցանիշները՝ վերջին տարիների կտրվածքով։

Transparency International կազմակերպության հրապարակած Կոռուպցիայի ընկալման ցուցանիշի տվյալների համաձայն՝ վերջին տասնամյակում Հայաստանում կոռուպցիայի մակարդակը ընդհանուր առմամբ բարելավվել է։

Կոռուպցիայի ընկալման ցուցանիշը դասակարգում է 180 երկիր և տարածքներ՝ հանրային ոլորտում կոռուպցիայի ընկալման հիման վրա՝ 0-ից (բացարձակապես կոռումպացված) մինչև 100 (բացարձակապես մաքուր) սանդղակով։ Այսինքն, որքան ցուցանիշը բարձր է, այնքան կոռուպցիայի մակարդակը տվյալ երկրում ցածր է։ 

Զեկույցը ցույց է տալիս, որ աշխարհում կոռուպցիայի մակարդակը դեռ մտահոգիչ է․ երկրների ավելի քան երկու երրորդի ցուցանիշը 50-ից ցածր է։

2024թ․-ի կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսի համաշխարհային միջին միավորը կազմում է 43։ 

Հայաստանի ցուցանիշը թեև համաշխարհային միջինից բարձր է՝ 47, սակայն  50-ից ցածր է, ինչը նշանակում է, որ կոռուպցիան մեր երկրում  դեռևս  խնդրահարույց մակարդակի վրա է։

2014-ին, օրինակ, Հայաստանում կոռուպցիայի ցուցանիշը եղել է 37՝ 0–100 սանդղակի հաշվարկով։

2017-2018 թվականներին կոռուպցիայի ցուցանիշը եղել է 35։ Դրան հաջորդող տարիներին այն շարունակաբար բարելավվել է՝ առավելագույն դրական արդյունքի հասնելով 2020 թվականին՝ 49 միավոր։ Հայաստանը կարողացել է այս ցուցանիշը պահպանել նաև 2021-ին։

Սակայն 2022 թվականին կոռուպցիայի մակարդակը Հայաստանում վատթարացել է՝ նվազելով 3 միավորով և դառնալով 46։

2023-ին ցուցանիշը բարելավվել է 1-ով՝ դառնալով 47, որը պահպանվել է նաև 2024-ին։

180 երկիր ներառող կոռուպցիայի ընկալման համաթվի դասակարգման աղյուսակում Հայաստանը Խորվաթիայի հետ կիսում է 63-64-րդ տեղերը (2023 թ.-ին Հայաստանը գրավում էր 62-րդ տեղը):

 

Այսպիսով, վարչապետի պնդումը, թե Հայաստանում կոռուպցիան երբեք ավելի ցածր մակարդակ չի ունեցել, քան իրենց կառավարման տարիներին, ընդհանուր առմամբ համապատասխանում է իրականությանը։ Սակայն կարևոր է շեշտել, որ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կառավարման տարիներին առավելագույն՝ 49 միավոր ստացած ցուցանիշը վերջին երեք տարիներին արձանագրել է որոշակի հետընթաց։

Տվյալ երկրի ԿԸՀ համաթիվը հանդիսանում է այդ երկրի համաթիվը հաշվարկելու համար օգտագործված բոլոր աղբյուրների համար հաշվարկված համաթվերի միջին թվաբանականը։

2024 թ․-ի համար Հայաստանի կոռուպցիայի ընկալման համաթիվը որոշելիս հաշվի են առնվել՝

• Բերթելսման  հիմնադրամի 2024 թ. տրանսֆորմացիոն համաթիվը (51 միավոր, 2023 թ․-ին՝ 49),
• Freedom House-ի «Անցումային փուլում գտնվող պետություններ» 2024 թ. զեկույցի Կոռուպցիա ենթահամաթիվը (44 միավոր, 2023 թ․-ին՝ 44),
• Global Insight-ի Երկրի ռիսկայնության 2024 թ. վարկանիշը (46 միավոր, 2023 թ․-ին՝ 47),
• Political Risk Services International-ի Երկրի ռիսկայնության 2024 թ. ուղեցույցը (33 միավոր, 2023 թ․-ին՝ 32),
• Ժողովրդավարության բազմազանության ծրագրի 2024 թ․-ի հրապարակումը (50 միավոր, 2023 թ․-ին՝ 55)
• Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի Ընկերությունների գործադիր տնօրենների կարծիքի ամենամյա հարցման 2024 թ. հրապարակումը (56 միավոր, 2023 թ․-ին՝ 54):

Գայանե Մարկոսյան

Գլխավոր լուսանկարը՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ֆեյսբուքյան էջից