Արդյո՞ք Հայաստանում մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն անցնում է Վրաստանից

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն Ազգային ժողովում ունեցած ելույթի ավարտին հայտարարեց, որ ընթացիկ տարում մեզ հաջողվել է մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով առաջ անցնել Վրաստանից։

Ազգային Ժողովում 2020 թվականի բյուջեի քվեարկությունից առաջ վարչապետը, խոսելով ընթացիկ տարում ունեցած ձեռքբերումներից, հայտարարեց (26:00-ից սկսած)․ «Ես ուզում եմ մի ցուցանիշ բերեմ, որը շատ սիմվոլիկ և պատմական, գուցե, նշանակություն ունի։ 2019 թվականին ՀՀ-ին հաջողվել է մեկ շնչի ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով առաջ անցնել Վրաստանից։ Բայց առավել կարևոր է, որ 2020 թ․ արդյունքներով մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ծավալով մենք առաջ ենք անցնելու Ադրբեջանից»։

«Փաստերի ստուգման հարթակը» որոշեց ցույց տալ, թե որքան են կազմել մեր երկու հարևան երկրների համախառն ներքին արդյունքը (ՀՆԱ), և ըստ այդմ՝ որքան է կազմել յուրաքանչյուր երկրում մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն։

Այսպես, ըստ Վրաստանի տնտեսական զարգացման նախարարության վիճակագրության դեպարտամենտի (geostat.ge) տվյալների՝ 2018 թ․-ին Վրաստանի բնակչությունը կազմել է մոտ 3 մլն 723 հազար մարդ, իսկ նախորդ տարի մեկ շնչին բաժին հասնող ՀՆԱ-ն կազմել է մոտ 4722 ԱՄՆ դոլար։

Մեր մյուս հարևանի՝ Ադրբեջանի Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով, նախորդ տարի Ադրբեջանի ՀՆԱ-ն կազմել է մոտ 47 մլրդ ԱՄՆ դոլար, իսկ բնակչությունը՝ մոտ 9 մլն 898 հազար մարդ։ Այսինքն՝ Ադրբեջանում նախորդ տարի մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն կազմել է 4780 ԱՄՆ դոլար։

Այժմ տեսնենք, թե ինչ ցուցանիշներ են արձանագրվել մեր երկրում նախորդ տարի։

2018 թ․-ին Հայաստանի ՀՆԱ-ն կազմել է մոտ 12,6 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ Ըստ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի բնակչությունը 2 մլն 965 հազար մարդ է։ Ըստ այդմ՝ նախորդ տարի Հայաստանում մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն կազմել է 4254 ԱՄՆ դոլար։

Այժմ տեսնենք, թե որքանով է ավելացել այս ցուցանիշն ընթացիկ տարում։

Ըստ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ այս տարվա առաջին 9 ամիսներին արձանագրվել է ՀՆԱ-ի 7,5 տոկոսանոց աճ, և ըստ կանխատեսումների՝ տարին կամփոփենք հենց այս ցուցանիշով (կամ դրան բավականին մոտ): Սա նշանակում է, որ Հայաստանում 2019 թ․-ին մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն ևս կավելանա 7,5 տոկոսով և կկազմի մոտ 4573 ԱՄՆ դոլար։

Վրաստանի տնտեսական զարգացման ցուցանիշներն ավելի համեստ են, և ըստ կանխատեսումների՝ ՀՆԱ-ի աճը կկազմի մոտ 4,5 տոկոս։ Սա նշանակում է, որ մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն կկազմի մոտ 4934 ԱՄՆ դոլար։ 

Նիկոլ Փաշինյանի հրապարակած տվյալները, սակայն, համընկնում են Արժույթի hամաշխարհային hիմնադրամի տվյալների հետ: Ըստ դրանց, 2019-ին Հայաստանում մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն իրոք առաջ է անցել Վրաստանի նույն ցուցանշից, իսկ 2020-ին, ըստ այդ կառույցի կանխատեսման, առաջ կանցնի նաև Ադրբեջանի ցուցանիշից:

Այսպիսով, թեև վարչապետ Փաշինյանի հնչեցրած տեղեկությունները տարբերվում են երեք երկրների ազգային վիճակագրական մարմինների տվյալներից, սակայն դրանք համապատասխանում են Արժույթի համաշխարհային հիմնադրամի կանխատեսումներին: Այս տարբերությունը, հավանաբար, պայմանավորված է ՀՆԱ-ի հաշվարկի տարբեր մեթոդաբանություններով:

Սևադա Ղազարյան