Սոցիալական ցանցերում քանդված Ծիծեռնակաբերդի կեղծ լուսանկար է տարածվում

Վերջին օրերին հայաստանյան լրատվամիջոցներն ու սոցիալական մեդիան ակտիվորեն քննարկում են Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի վերանորոգման աշխատանքները։ 

«Karen Mkhitaryan» անունով ֆեյսբուքյան օգտատերերից մեկը անդրադառնալով թեմային տարածել է մի լուսանկար, որում Հուշահամալիրի Հավերժության տաճարի թեք մույթերը ջարդված են, երեսպատման սալիկները թափված հատակին։ 

Լուսանկարը մեծ տարածում է ստացել Facebook-ում։

Օգտատերը նաև, ի թիվս բազմաթիվ այլ օգտատերերի շահարկումների, կասկած է հայտնել, որ այն իրականում քանդվում է, և ոչ թե վերանորոգվում։ 

«Փաստերի ստուգման հարթակը» պարզել է, որ լուսանկարը գեներացված է արհեստական բանականության (ԱԲ/AI) միջոցով, այսինքն՝ կեղծ է։ 

Նախ քարերի կույտն իր գույնով և ստվերով չի ներդաշնակվում ընդհանուր միջավայրի հետ։ Բացի այդ, հուշարձանի մակերեսին առկա ճաքերը բնական չեն երևում․ նման թերություններ հաճախ հանդիպում են ԱԲ-ով կամ ֆոտոմոնտաժով ստացված պատկերներում, երբ պատկերի տարբեր հատվածները սահուն կերպով չեն միացվում։

Այսպես, ԱԲ-ով գեներացված լուսանկարները վերլուծող հարթակներից Sight Engine-ը լուսանկարի կեղծ լինելու հավանականությունը 99% է գնահատել։

Սրան զուգահեռ, կարևոր է նշել նաև, որ մի շարք ճարտարապետներ, ակտիվիստներ ու ցեղասպանագետներ (1, 2, 3, 4)  բավարարված չեն Հուշահամալիրում ընթացող շինարարական աշխատանքների նորմերով և համարում են, որ դրանք ընթանում են ոչ պատշաճ ու անորակ ձևով։  

Նշենք, որ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի վերանորոգման աշխատանքներին օրերս ծանոթացել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի ու սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը. պաշտոնական հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ Անդրեասյանը կարևորել է շինաշխատանքների բարձր որակն ու սահմանված ժամկետները՝ ընդգծելով հաջորդ ապրիլի 24-ին՝ զոհերի հիշատակը ոգեկոչող այցելուների հոսքի խոչընդոտումը բացառելու կարևորությունը։

Նանե Մանասյան