Անկախացումից ի վեր քանի մանկապարտեզ է մասնավորեցվել ՀՀ-ում․ քարտեզ

Հայաստանի անկախացումից ի վեր երկրում տասնյակ պետական մանկապարտեզների շենք-շինություններ, հողատարածքներ ամբողջությամբ կամ մասնակի օտարվել են․ 

ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության տրամադրած տվյալների համաձայն՝ երկրում այդպիսի մանկապարտեզների թիվը 2025 թվականի սեպտեմբեր ամսվա դրությամբ հասնում է մոտ 70-ի։ 

«Փաստերի ստուգման հարթակն» ամփոփել է մանկապարտեզների շենք-շինությունների մասնակի կամ ամբողջական մասնավորեցման դեպքերը՝ ըստ տարեթվերի և Հայաստանի բնակավայրերի։ 

Մանկապարտեզների մասնավորեցման աշխարհագրությունը

Համաձայն ՏԿԵՆ-ի տրամադրած տվյալների՝ ամենից շատ մանկապարտեզներ մասնակի կամ ամբողջությամբ մասնավորեցվել են Լոռու մարզում, ամենից քիչը՝ Սյունիքում։ 

Ստորև բերված ինֆոգրաֆիկայում ներկայացված է ՀՀ մարզերում մասնավորեցված մանկապարտեզների վիճակագրությունը։ 

Հատկանշական է, որ չնայած FIP.am-ին նախարարությունից հայտնել են Երևանում մասնավորեցված ընդամենը վեց մանկապարտեզի մասին, մամուլում բազմաթիվ են հրապարակումները մայրաքաղաքում անկախության տարիներին ամբողջությամբ կամ մասնակի մասնավորեցված մանկապարտեզների վերաբերյալ։

Նախորդ տարիներին միայն Hetq պարբերականը մայրաքաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում օտարված 70 մանկապարտեզի մասին է գրել, որոնք պատկանում են նախկին քաղաքապետ Գագիկ Բեգլարյանին, ՀՀԿ-ական նախկին պատգամավոր Մանվել Գրիգորյանին և այլ նախկին պաշտոնյաների (1, 2, 3)։ 

Նշենք նաև, որ Երևանի ավագանին ընթացիկ տարվա հունիսին՝ 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ից մինչև 2025 թվականը Երևանի համայնքներին պատկանած մանկապարտեզների և դպրոցների տարածքների օտարման գործընթացներն ուսումնասիրելու նպատակով քննող հանձնաժողով ստեղծելու որոշում ընդունեց։ 

Հատկանշական է, որ «Մայր Հայաստան» խմբակցությունը ոչ միայն հրաժարվեց ընդգրկվել հանձնաժողովի կազմում, այլ նաև պնդեց՝ եթե մանկապարտեզների մասնավորեցման գործընթացներում հանցավոր արարքների վաղեմության ժամկետն անցել է, ապա «իրավական որևէ հետևանք չի լինելու»։ 

Մանկապարտեզին պատկանող անշարժ գույքի առաջին մասնավորեցման դեպքը գրանցվել է 1998 թվականին։ Սակայն, զգալի մասի`32 մանկապարտեզի մասնավորեցումների վերաբերյալ (տարեթվեր, օտարման հիմքեր ու որոշումներ) նախարարությունը տվյալներ չունի։ 

Ըստ այդմ, 2018 թվականի ապրիլից ի վեր մանկապարտեզների մասնակի կամ ամբողջական մասնավորեցման մասին հայտնի չէ։ Առկա տվյալների համաձայն՝ վերջին մասնավորեցումը եղել է 2018 թվականի մարտին։ 

FIP.am-ը Google maps-ի քարտեզում ներկայացրել է մասնակի կամ ամբողջությամբ մասնավորեցված մանկապարտեզների աշխարհագրությունը։ 

Կարմիր նշան՝ ամբողջական մասնավորեցում, դեղին՝ մասնակի, մանուշակագույն՝ վերադարձվել է մանկապարտեզին կամ պետությանը։

Նշենք, որ մասնավորեցման որոշումների էական մասը կայացրել են համայնքապետարանները։ 

ՏԿԵՆ-ի տրամադրած տվյալները, սակայն, լռում են, թե ում կամ ինչ կազմակերպությունների է մասնավորեցվել մանկապարտեզների գույքը՝ բացառությամբ մեկ դեպքի․ ըստ այդմ՝ 2012 թվականին Թալինի թիվ 1 մանկապարտեզի շենքը նվիրատվությամբ փոխանցվել է Հայաստանյաց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն: 

Հավելենք, որ Գլխավոր դատախազությունը պարբերաբար հայտարարում է մանկապարտեզների ապօրինի մասնավորեցման վերաբերյալ քրեական վարույթների, ինչպես նաև նման տարածքները պետությանը վերադարձնելու մասին։ 

Նանե Մանասյան