Իրավունք ունի՞ պետական գաղտնիք տիրապետող անձը պաշտոնը լքելուց հետո հատել երկրի սահմանները

Հարց։ «Փաստերի ստուգման հարթակին» ֆեյսբուքյան օգտատերերից մեկը հարց է ուղղել՝ արդյո՞ք ԱԱԾ տնօրենը գործից ազատվելուց հետո իրավունք ունի երկրից անընդհատ դուրս գալ: Որևէ արգելք չկա՞, օրինակ, պետական գաղտնիքների պահպանության մասով:

Պատասխան։ Ըստ «Պետական և ծառայողական գաղտնիքի մասին» օրենքի՝ պետական գաղտնիքը Հայաստանի Հանրապետության ռազմական, արտաքին հարաբերությունների, տնտեսական, գիտատեխնիկական, հետախուզական, հակահետախուզական, օպերատիվ-հետախուզական գործունեության բնագավառների այն տեղեկություններն են, որոնք պաշտպանվում են պետության կողմից և որոնց տարածումը կարող է ծանր հետևանքներ առաջացնել ՀՀ անվտանգության համար:

Պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները համարվում են Հայաստանի Հանրապետության սեփականությունն ու պահպանվում ու պաշտպանվում են պետության կողմից:

Նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ պետական և ծառայողական գաղտնիքին քաղաքացու իրազեկ լինելու իրավունքը կարող է դադարեցվել, եթե օրենսդրությամբ սահմանված կարգով չեղյալ է հայտարարվել նրա հետ կնքված աշխատանքային պայմանագիրը։ 

Սակայն նույն հոդվածով սահմանված է նաև, որ պետական և ծառայողական գաղտնիքին իրազեկ լինելու իրավունքի դադարեցումը քաղաքացուն չի ազատում պետական և ծառայողական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները չտարածելու վերաբերյալ ստանձնած պարտավորությունից:

Եվ չնայած օրենքը արգելում է պետական և ծառայողական գաղտնիքի տիրապետող անձին տարածել իրեն հասանելի պետական կամ ծառայողական գաղտնիք, սակայն որևէ կերպ չի սահմանափակում քաղաքացու ազատ տեղաշարժվելու իրավունքը՝ նույնիսկ եթե վերջինս ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։ 

Այսպիսով՝ պետական գաղտնիքի տիրապետող անձը, որն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից, կարող է ազատորեն հատել երկրի սահմանները, սակայն իրավունք չունի տարածել ի պաշտոնե իրեն հասանելի դարձած պետական կամ ծառայողական գաղտնիք պարունակող տեղեկությունները։

Սևադա Ղազարյան